“Maar Ilse… soms spring jij op je koersfiets en rij je al mijlenver voor ons uit, terwijl wij nog staan te checken of onze banden wel opgepompt zijn.”
Ze zei het met de glimlach.
We hadden net een teamgesprek gehad over het belang en de betekenis van feedback, waarbij ik had verwezen naar een metafoor uit de stuurkunde die ik ergens in een opleiding had opgepikt. Het belang van elkaar bijsturen bracht ons bij die koersfiets. Je moet weten, ik fiets eigenlijk niet zo graag. Maar meer dan over het vervoersmiddel ging haar opmerking natuurlijk over snelheid. En snelheid, daar hou ik wél van. Toch als het gaat om snelle redeneringen, logica, efficiënte afstemming, goed draaiende processen (die soms ook snel nog even bijgestuurd kunnen worden), resultaatgerichtheid en vooruitgang.
De periode waarin dit zich afspeelde, was een periode waarin er op professioneel vlak veel veranderd was. Tot dat moment was ik me nooit erg bewust geweest van verschillen in snelheid. Ik had lang op een tandem gezeten, en dan trap je samen. In de periode daarvoor had ik dan weer jaren soloslim gespeeld. Het was een leerpunt, in de zin dat het belangrijk was dat ik hierop gewezen werd. Tegelijk was het een pijnpunt, want het impliceerde dat ik gevraagd werd om wat te ‘minderen’. Iets wat in die periode nóg al was voorgekomen.
De vraag om wat minder mezelf te zijn.
Het is iets waar hoogbegaafde volwassenen op hun werkplek al wel eens vaker op stoten. De vraag om wat minder kritisch, veranderingsgericht, betweterig, veeleisend, vooruitdenkend, zelfstandig of snel te zijn. Meegekeken vanuit het perspectief van de ander is de vraag meestal te begrijpen en zelden onredelijk. Meegekeken vanuit het perspectief van de hoogbegaafde voelt het als gevraagd worden om een stukje van zichzelf te verloochenen. Zich klein te maken. Wat vrijwel automatisch leidt tot twijfelen aan zichzelf en de eigen waarde.
Want als iets ‘minder’ moet, was het dan wel een sterkte?
Inclusie
In de wetenschappelijke literatuur wordt ‘inclusie’ beschreven als de situatie waarin voldaan wordt aan de behoeftes van zowel belongingness als uniqueness (Shore et al., 2011).
En daar knelt vaak het schoentje.
Zelfs wanneer iemand 100% aanvaard wordt als lid van een groep (of een team), kan het nog steeds zo zijn dat die persoon toch niet gewaardeerd wordt voor diens unieke eigenschappen.
Omdat die lijken te botsen met de ‘norm’.
Dat komt vaker voor dan je denkt.
Een kritische vragensteller omringd door collega’s die vertrouwen op autoriteit.
Een leidinggevende die graag elk proces zo efficiënt mogelijk maakt, maar daarbij stoot op behoudsgezinde medewerkers.
Een autonome snelheidstrein in een team dat gewend is om over alles af te stemmen.
Iedereen heeft de neiging om in interactie met de ander zichzelf als referentiekader te nemen.
Af en toe werkt dat niet.
Voor mensen met kenmerken van hoogbegaafdheid is het stoten op dit verschil eerder regel dan uitzondering.
Ironisch genoeg zit de kracht van een team soms net in die verschillen.
Verschil creëert rijkheid. Rijkheid aan meningen, werkwijzen, snelheden, inzichten, …
Om die rijkheid te zien, is het belangrijk dat ook de verschillen gezien worden.
En dat is niet vanzelfsprekend.
Net zoals ik het verschil in (voorkeur voor) snelheid niet besefte, beseffen hoogbegaafde volwassenen soms niet hoe kritisch ze zijn (en/of hoe dit aanvoelt voor anderen die minder kritisch ingesteld zijn), dat ze hun lat hoger leggen dan anderen (en welke verwachtingen dit creëert), dat ze verder vooruit kijken (en dit voor anderen niet altijd even goed te volgen is), en ga zo maar door.
Tegelijk is het ook belangrijk om niet afgerekend te worden op het anders-zijn-dan-de-rest, maar er net voor gewaardeerd te worden.
Wanneer je merkt dat je anders bent of denkt, maar tegelijk ook weet dat jouw snelheid / kritische blik / hoge kwaliteitsnorm / langetermijndenken gewaardeerd wordt, wordt het veel gemakkelijker om op bepaalde momenten te vertragen / te verzachten / mild te zijn / te focussen op het hier en nu.
Om de rijkheid aan verschil te benutten, is het dus nodig …
Zo kan voorkomen worden dat wrijving door verschil tot schaafwonden leidt. Of dat mensen zich onnodig kleiner (of groter) gaan voordoen.
Eens de twijfel zich een weg gebaand heeft naar je binnenkant, kan een kerntalentenanalyse helpen om je eigen natuurlijke sterktes en energiebronnen weer helder te zien. Voor mij heeft dit in bovenstaande periode het verschil gemaakt.
Natuurlijk is ook het omgekeerde scenario mogelijk: wél gewaardeerd worden voor je unieke sterktes, maar je toch geen deel voelen van de groep. Er is dan wel voldaan aan de behoefte van uniqueness, maar niet aan die van belongingness. Meestal door diezelfde verschillen en het gevoel van anders-zijn dat ze teweegbrengen. En uiteraard is het ook mogelijk dat aan geen van beide noden voldaan wordt. Of net wel aan allebei, wat natuurlijk het streefdoel is.
Als hoogbegaafde heb je – eigenlijk net zoals iedereen – nood aan:
én
Bij veel mensen komt dit niet vanzelf op hun pad. Soms vraagt het dapper knopen doorhakken, actief contact leggen, of het sensibiliseren van leidinggevenden en/of collega’s.
Kan je hier wel wat ondersteuning bij gebruiken? In het leer- en groeitraject hoogbegaafdheid exploreren we de rol van jouw context en jouw persoonlijke sterktes en noden. We vertrekken vanuit theoretische modellen van hoogbegaafdheid (waarin context typisch een grote rol speelt) en bouwen geleidelijk aan inzicht op in je eigen functioneren en de interactie met je omgeving. Verwacht je aan een kritisch klankbord en een warme spiegel, met aanmoediging tot zelfreflectie en zelfsturing. Enkel jij kan immers stappen zetten tot verandering. Ook loopbaanbegeleiding – met of zonder een loopbaancheque – is mogelijk. Neem gerust contact op.
Hoe zit dat bij jou?
Voel jij je deel van de groep en gewaardeerd voor je uniciteit? Waar wel, waar niet?
Welke stap(jes) kan je zélf zetten in de richting van een beter passende professionele en/of persoonlijke context?
Dit is een reflectieve blog waarin ik mijn ervaringen, gedachten en mening deel.
Wanneer ik met mensen in gesprek ga, verwacht ik dat ze durven naar binnen te kijken. En dat ze in een volgende stap die binnenkant ook durven te tonen. Aan zichzelf. Aan mij. Aan hun omgeving. Aan de buitenwereld. Het is niet meer dan fair dat ik hetzelfde doe. In deze blog kijk ik naar binnen én naar buiten, en deel ik mijn reflecties.
Ik ben ook erg benieuwd naar die van jou.
Reageer gerust onder deze post!
(Als je liever niet met je naam op het internet komt, vul dan gerust ‘xx’ of iets symbolisch in bij ‘naam’. Je e-mailadres wordt sowieso niet getoond.)
Heel herkenbaar!
Fijn dat je je erin herkent, Petra!
Prachtige blog, compleet en genuanceerd.
Dankjewel – ook een feest van herkenning :).
Bedankt voor de mooie woorden! In de wereld van vandaag beschouw ik ‘genuanceerd’ als een prachtig compliment. En herkenningsfeesten zijn altijd fijn ;-).
Jij hebt vele talenten Ilse! Ik ben heel blij dat ik daar een aantal jaren kon van genieten in mijn team. Je hebt het careercenter van UHasselt helemaal zelf uitgebouwd in samenwerking met alle stakeholders.
Jij kunt heel goed theoretische kaders omzetten naar de praktijk. Dat is een gave.
Met jouw IQ en EQ ga je nog heeel veel mensen kunnen helpen om hun eigen pad te bewandelen… en hun droom waar te maken!👍👌
Dankjewel, Karel! Het doet deugd om zo’n mooie feedback te krijgen. Meteen een goed voorbeeld van mensen zien in hun sterktes :-). Fijn dat ik ruimte heb gekregen om te groeien!